ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΕΠΙΛΟΓΟ
Δύο λόγια για τον Αργύρη Τσακαλία.
Κάποτε, όταν άρχισα να καταλαβαίνω περισσότερα πράγματα για τον χαρακτήρα του, «ουδείς άγιος στον τόπο του» και τον ήξερα από πριν κλείσω τα δώδεκα, του ζήτησα να μου μιλήσει για το πολυτεχνείο, μιας και ήταν πρωί, 17 Νοεμβρίου, στην πλατεία των Εξαρχείων. Τότε μου είπε να παίρνω και να διαβάζω εφημερίδες. Σιγά, σιγά όμως με τον καιρό μου έλεγε. Έτσι έμαθα, μέσα σε αυτά, τον τρόπο που έφυγε η Μελίνα για την Γαλλία από την Ελλάδα, την πρόσκληση που του είχε κάνει ο Ανδρέας Παπανδρέου να πάει και αυτός εκεί και το περήφανο ΟΧΙ που του είπε αιτιολογώντας το ότι αφού η χούντα ήταν στην Ελλάδα, θα έμενε στην Ελλάδα για να την πολεμήσει. Ο Ανδρέας και η Μελίνα την πολεμάγανε από το εξωτερικό. Ακόμα ότι ήταν πρωτεργάτης για την επαναφορά του Δημοκρατικού πολιτεύματος και ότι μετά δεν πήρε αξιώματα, όπως δεν πήρε αξιώματα και κάποιος κ. Παπαχρήστος (αυτός τον χαιρέταγε πάντοτε εγκάρδια στα Εξάρχεια και μου το είχε πει παλιότερα). Σίγουρα και πολλοί άλλοι δεν πήραν αξιώματα και είναι αξιέπαινοι γι’ αυτό. Γράφω για αυτούς που ξέρω.
Ο Δάσκαλος προσέχει τα ερωτήματα που του θέτουν, όπως και τις ιδιαίτερες κλίσεις του πλησίον του με σκοπό, τα μεν να απαντηθούν, τα δε να προαχθούν, όταν θα έρθει η κατάλληλη στιγμή. Έτσι είναι ωραίο να κάνουν και οι γονείς.
Ένα πρωινό του καλοκαιριού, πίναμε καφέ στο καφενείο του Ευθύμη, στον Εύδηλο Ικαρίας. Ο Αργύρης είναι Ικαριώτης. Έρχεται λοιπόν ένας φίλος του Αργύρη κοντά μας, ο Λεωνίδας ο Πυρούδης.
Με το που ήρθε, μου λέει ο Αργύρης, «αυτός, επτά χρόνια ήταν η χούντα, επτά χρόνια ήταν στη φυλακή».
Ο Πυρούδης λέει, «Όχι ακριβώς, επτά χρόνια ήταν η χούντα, έξι χρόνια και τρεις μήνες ήμουν στη φυλακή, επτά χρόνια με κυνηγούσε όμως».
Μου λέει τότε ο Αργύρης, «Εγώ, επτά χρόνια ήταν η χούντα, επτά χρόνια την κυνηγούσα».
Μια άλλη φορά ενώ πίναμε καφέ και παίζαμε τάβλι στο Διπλό καφέ στην πλατεία των Εξαρχείων, καταμεσής του κόσμου, κάτι αστείο έκανα στο τάβλι και αρπάζει το τραπέζι και το αναποδογυρίζει μαζί με τους καφέδες και τα ποτήρια (αυτό είχε συμβεί πολλές φορές) και μου λέει:
-«Ρεζίλι πάλι με έκανες»,
-«Εγώ δεν έγινα ρεζίλι;» του λέω
-«Εσύ το άξιζες» μου λέει.
Μια άλλη φορά είπα μέσα μου, διάολε δεν μπορεί να είσαι σε όλα καλύτερός μου, θα σου δείξω εγώ και προσπάθησα να τον κάνω να θυμώσει
Αφού με σκυλόβρισε τον ρωτάω θριαμβευτικά
-«Θύμωσες;»
Τότε αυτός γαληνεύει και όλο σπιρτάδα μου λέει
-«Ξέρεις γιατί το’ χω αυτό το καπέλο;» (φοράει πάντα καπέλο)
«Για να το βγάλω σε όποιον με κάνει να θυμώσω»
Μια άλλη φορά που θύμωσε με κάτι που έκανα μου λέει:
-«γαμώ την αδελφή σου»
Του λέω και εγώ
-«Δεν έχω αδελφή» πράγματι η μητέρα μου έχει γεννήσει τρία αγόρια
-«Χαζόχαζε, μου λέει, αδελφές σου είναι όλες οι γυναίκες του κόσμου.»
Ακόμα δυο λόγια.
«Ο Νίκος Καζαντζάκης υποστηρίζει πως ιδανικός δάσκαλος είναι εκείνος που γίνεται γέφυρα για να περάσει αντίπερα ο μαθητής του και όταν πια του έχει διευκολύνει το πέρασμα, αφήνεται χαρούμενα να γκρεμιστεί, ενθαρρύνοντας το μαθητή του να φτιάξει δικές του γέφυρες».
Λέο Μπουσκάλια στον πρόλογο του πολύ ωραίου βιβλίου του “Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις”
(σ.σ. ο φίλος δεν αφήνει ποτέ το φίλο, αν φιλία σημαίνει να αγαπάς χωρίς όρους και όρια)
Μια άλλη φορά έναν παλιό του μαθητή τον είχανε περάσει από στρατοδικείο στη Λάρισα. Στο στρατοδικείο και να αθωωθεί κανείς, κάνει έξι μήνες παραπάνω θητεία, τουλάχιστον όπως ήταν παλιά. Πατέρας του μαθητή του αυτού πολύ καλός του φίλος και πολύπαθος από τη χούντα, Ικαριώτης ονόματι Απόστολος.
Όταν ρωτήσανε τον παλιό μαθητή του στο στρατοδικείο πως λέγεται, από πού είναι και ποιοι είναι ο πατέρας του και η μητέρα του απάντησε:
«Είμαι ο Δημήτρης ο Μουσέτης, από την Ικαρία. Πατέρας μου ο ήλιος, Μάνα μου η Γη.»
Και ένα σύνθημα γραμμένο σε τοίχο που όποιος γνωρίζει τον Αργύρη, ξέρει ότι του ταιριάζει γάντι.
«Η βασιλεία είναι μικρή υπόθεση όταν υπάρχει βασιλιάς».
Ακόμα να πω ότι όλοι οι αγαθοί, ενάρετοι άνθρωποι βιώνουν μία πολύ όμορφη ζωή. Δεν θέλουν ούτε να εξουσιάζουν, ούτε να εξουσιάζονται. Μόνο καμιά φορά παίζουν όπως τα παιδιά. Τα παιδιά δεν θέλουν ούτε να εξουσιάζουν, ούτε να εξουσιάζονται, όσο τουλάχιστον δεν τα έχει χαλάσει η αγάπη τους για τους μεγάλους και έτσι να δικαιολογούν τα έργα τους και να τα κάνουν ασυνείδητα όταν μεγαλώσουν.
Αποτέλεσμα της ομορφιάς που βιώνουν, οι ενάρετοι άνθρωποι, είναι να αγαπούν τη ζωή και να μη θέλουν το θάνατο. Έτσι, σύμφωνα τουλάχιστον με τους θρύλους τους, οι πλέον αγαθοί να νικάνε το θάνατο και να γίνονται αθάνατοι, όπως ο θρύλος του Κουτεντέ.
Αντίθετα οι άνθρωποι που δεν βιώνουν τη ζωή με πάρα πολύ ομορφιά, φτιάχνουν θεωρίες, τουλάχιστον θρύλους, με άλλες ζωές, παραδείσους και ομορφιές κάπου αλλού.
Ποιος έχει δίκιο;
Καλύτερα να ζούμε για να μπορούμε να το ψάχνουμε.
Όμως η φύση, έχει τόσες πολλές ομορφιές και κάποτε η κοινωνία μας θα γίνει τόσο όμορφη που σήμερα δεν μπορεί να φανταστεί ούτε ο πιο τολμηρός νους.
Θα γίνει είπα;
Εμείς θα την κάνουμε.
Αξίζει να την ξεκινήσουμε ακόμα κι αν δεν προλάβουμε να την ολοκληρώσουμε.
Καλύτερη μέρα για ξεκίνημα από την σημερινή δεν υπάρχει.
Στέλιος Βερναδάκης
Βιβλίο: “Ελευθερία Ή Το Τραγούδι Της Ζωής”,
Κεφάλαιο: “Πριν Τον Επίλογο”.
Ναός Της Αφαίας – Αίγινα – Σάββατο 15/03/2025
